Rok 2026 ma szczególne znaczenie dla przedsiębiorców planujących automatyzację procesów produkcyjnych. Zgodnie z obecnymi przepisami ulga na robotyzację obejmuje koszty poniesione do końca roku podatkowego rozpoczętego w 2026 r. Dla podatników, których rok podatkowy pokrywa się z kalendarzowym, jest to ostatni rok korzystania z preferencji.
We wrześniu 2025 r. do Sejmu wpłynął projekt ustawy (druk nr 1708) przewidujący:
- usunięcie przepisu ograniczającego stosowanie ulgi do kosztów ponoszonych w latach 2022–2026;
- zwiększenie dodatkowego odliczenia z 50% do 100% kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację.
Projekt zakładał zastosowanie podwyższonej preferencji do kosztów poniesionych od 1 stycznia 2026 r.
Projekt nie został dotychczas uchwalony i jest po pierwszym czytaniu w Sejmie. Ponadto 6 marca 2026 r. wpłynęło negatywne stanowisko Rady Ministrów. Rząd wskazał przede wszystkim na brak dostatecznej analizy skuteczności ulgi oraz skutków budżetowych jej bezterminowego przedłużenia i zwiększenia odliczenia z 50% do 100%. Podkreślono, że ulgę wprowadzono jako rozwiązanie pilotażowe, a decyzję o jej kontynuacji powinna poprzedzać ocena osiągniętych efektów.
Stanowisko rządu zmniejsza prawdopodobieństwo uchwalenia zmian w obecnym kształcie, choć formalnie nie kończy prac legislacyjnych. Nie można zatem wykluczyć przedłużenia ulgi ani zwiększenia odliczenia, jednak przedsiębiorcy nie powinni traktować takiego scenariusza jako pewnego.
Na czym polega ulga na robotyzację?
Ulga pozwala dodatkowo odliczyć od podstawy opodatkowania 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację. Wydatki są najpierw rozliczane jako koszty podatkowe, a następnie ponownie uwzględniane w ramach ulgi.
W efekcie koszt kwalifikowany może zostać rozliczony podatkowo łącznie w wysokości 150%:
- 100% na zasadach ogólnych jako koszt uzyskania przychodów;
- dodatkowe 50% w ramach ulgi na robotyzację.
W przypadku podatników CIT dodatkowe odliczenie nie może przekroczyć dochodu uzyskanego z przychodów innych niż zyski kapitałowe. Podobne ograniczenie obowiązuje podatników PIT – wysokość odliczenia nie może przekroczyć dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Uchwalenie projektu oznaczałoby możliwość rozliczenia kosztu kwalifikowanego w wysokości 200%:
- 100% jako zwykły koszt uzyskania przychodów;
- kolejne 100% jako dodatkowe odliczenie.
Kto może skorzystać z ulgi?
Z ulgi mogą korzystać podatnicy CIT osiągający przychody inne niż zyski kapitałowe. W przypadku osób fizycznych preferencja jest dostępna dla przedsiębiorców opodatkowanych według skali podatkowej albo 19% podatkiem liniowym. Ze względu na brak możliwości rozpoznawania kosztów nie skorzystają z niej natomiast przedsiębiorcy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Nie każda automatyczna maszyna jest robotem przemysłowym
Robotem przemysłowym jest automatycznie sterowana, programowalna i wielozadaniowa maszyna stacjonarna albo mobilna, posiadająca co najmniej trzy stopnie swobody oraz właściwości manipulacyjne lub lokomocyjne, przeznaczona do zastosowań przemysłowych.
Maszyna musi również spełniać warunki wskazane w ustawach podatkowych, m.in. być połączona z systemami teleinformatycznymi usprawniającymi procesy produkcyjne oraz zintegrowana z innymi maszynami w cyklu produkcyjnym podatnika. Istotne są więc nie tylko parametry techniczne urządzenia, lecz także jego funkcjonalny związek z produkcją.
Szczególne wątpliwości dotyczą urządzeń wykorzystywanych w magazynowaniu, logistyce i dystrybucji. Organy mogą kwestionować ulgę, jeżeli robot służy wyłącznie do przechowywania, sortowania lub wydawania gotowych towarów. Przykładowo, w interpretacji z 2 kwietnia 2024 r. (nr 0111-KDIB1-2.4010.83.2024.1.MK) Dyrektor KIS odmówił uznania automatycznego systemu magazynowego za robota przemysłowego, mimo jego informatycznego połączenia z linią produkcyjną. Organ uznał, że urządzenie pełniło przede wszystkim funkcje magazynowe i dystrybucyjne.
Katalog kosztów kwalifikowanych nie ogranicza się do ceny robota. Ulgą mogą zostać objęte również koszty fabrycznie nowych urządzeń peryferyjnych, rozwiązań umożliwiających interakcję człowieka z maszyną, oprogramowania niezbędnego do uruchomienia robota oraz związanych z nim szkoleń.
Sposób rozliczenia ulgi
Ulga jest rozliczana w zeznaniu rocznym za rok, w którym podatnik poniósł kwalifikowane koszty uzyskania przychodów.
Jeżeli podatnik poniesie stratę albo osiągnie dochód zbyt niski, aby w pełni wykorzystać odliczenie, nierozliczoną kwotę może odliczyć w kolejnych sześciu latach podatkowych następujących bezpośrednio po roku poniesienia kosztu.
Samo nabycie robota i otrzymanie faktury nie zawsze oznacza jednak, że cała cena zakupu może zostać od razu odliczona. Ulga odwołuje się bowiem do kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację. Jeżeli robot stanowi środek trwały, jego wartość jest co do zasady rozliczana w kosztach podatkowych przez odpisy amortyzacyjne. To właśnie sposób powiązania ulgi z amortyzacją jest obecnie jednym z najważniejszych obszarów spornych.
Organy podatkowe oraz Ministerstwo Finansów stoją na stanowisku, że w przypadku robota będącego środkiem trwałym podstawą dodatkowego odliczenia jest 50% odpisów amortyzacyjnych zaliczonych w danym roku do kosztów uzyskania przychodów, a nie 50% całej ceny jego nabycia.
Oznacza to, że w przypadku robota nabytego w 2026 r. ulgą byłyby objęte wyłącznie odpisy amortyzacyjne zaliczone do kosztów do końca roku podatkowego rozpoczętego w 2026 r. Odpisy dokonywane w kolejnych latach nie dawałyby prawa do preferencji, chyba że okres jej obowiązywania zostanie przedłużony. Dla podatników z rokiem kalendarzowym robot przyjęty do używania pod koniec 2026 r. może więc zostać objęty ulgą jedynie w niewielkim zakresie. Jeżeli pierwszy odpis zostanie dokonany dopiero w 2027 r., zgodnie ze stanowiskiem organów ulga może w ogóle nie przysługiwać.
W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiło się jednak również stanowisko korzystniejsze dla przedsiębiorców, zgodnie z którym możliwe jest jednorazowe dodatkowe odliczenie obliczone od ceny nabycia robota. Sądy wskazują, że amortyzacja i ulga są odrębnymi mechanizmami, a przepisy dotyczące preferencji wprost wymieniają koszty nabycia fabrycznie nowych robotów. Orzecznictwo pozostaje jednak niejednolite, a spór nie został dotychczas ostatecznie rozstrzygnięty.
Czasowe ograniczenie ulgi
Zgodnie z aktualnymi przepisami odliczeniu podlegają koszty poniesione od początku roku podatkowego, który rozpoczął się w 2022 r., do końca roku podatkowego, który rozpoczął się w 2026 r.
Dla podatników, których rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, obecny okres obowiązywania ulgi zakończy się 31 grudnia 2026 r. Podatnicy posiadający przesunięty rok podatkowy mogą korzystać z preferencji do końca roku podatkowego rozpoczętego jeszcze w 2026 r., a więc w niektórych przypadkach także w 2027 r.
Należy pamiętać, że decydujące znaczenie ma poniesienie kosztu uzyskania przychodów, a nie wyłącznie zawarcie umowy, wpłata zaliczki albo otrzymanie urządzenia. W przypadku środków trwałych istotne mogą być w szczególności data przyjęcia robota do używania oraz moment rozpoczęcia amortyzacji podatkowej.
Perspektywy ulgi na robotyzację
Ulga może stanowić istotne wsparcie inwestycji produkcyjnych, jednak jej zastosowanie wiąże się z ryzykiem dotyczącym definicji robota przemysłowego, kwalifikacji urządzeń dodatkowych oraz sposobu rozpoznania kosztów nabycia. Projekt przewidujący bezterminowe przedłużenie ulgi i podwojenie odliczenia jest korzystnym sygnałem, ale na obecnym etapie pozostaje jedynie propozycją legislacyjną.
Autor: Edyta Depta-Siwonia – Doradca podatkowy, Menadżer podatkowy
Data publikacji: 30 lipca 2026 r.
